Kręgosłup

Służy głównie jako narząd podporowy ciała oraz jako narząd ruchu i nie tylko. Kręgosłup ma kształt dwóch piramid połączonych z sobą podstawami. Górna piramida znacznie dłuższa i wysmukła jest utworzona przez częsć przedkrzyżowa kręgosłupa, który tworzą kręgi: szyjne, piersiowe i lędźwiowe. Częsć dolna, stanowi kosć krzyżowa i kosć guziczna.

Długosć całego kręgosłupa dorosłego człowieka stanowi w przybliżeniu 40-45% długosci ciała. Wielkosć kręgów wzrasta stopniowo od kręgu szczytowego do piątego kręgu lędźwiowego. Największy wymiar poprzeczny osięga kręgosłup na wysokosci 2-3 segmentu kosci krzyżowej, co spowodowane jest największym obciażeniem tego odcinka kręgosłupa.

Kręgosłup dorosłego człowieka nie jest prostym słupem, przejawia bowiem wężowate wygięcia w odcinku szyjnym (lordoais cervicalis) i lędźwiowym (lordoais lumbalis), krzywizny te wypukłosci skierowane są do przodu natomiast w częsci piersiowej (kyphosis thoracica) i krzyżowo-guzicznej (kyphosis sacralis) wypukłe są ku tyłowi.

Kręgi z kolejnych odcinków różnią się budową, rozmiarami i kształtem, ale typowy kręg zbudowany jest z trzonu, który przejmuje większą częsć przeciążeń i przytwierdzonego do niego od strony grzbietowej łuku kręgowego od tak zbudowanych kręgów odchodzą wyrostki, za posrednictwem których kręgi łączą się z żebrami, mięsniami i sąsiednimi kręgami. Poszczególne trzony między sobą łączą krążki międzykręgowe. Krążki te składają się z pierscienia włóknistego, jądra miażdżystego i dwóch sąsiednich płytek. Tak zbudowane krążki międzykręgowe potocznie nazywane są dyskami.

U człowieka w związku z jego pionową postawą, kręgosłup stanowi oś tułowia i dźwiga całą górną częsć ciała. Jego siła nosna wynosi około 350 kg. Najsłabszymi miejscami są zazwyczaj te okolice, w których częsć odznaczają się większą ruchomoscią przechodzi w odcinek mniej ruchomy (dolny odcinek szyjny, przejscie kręgosłupa piersiowego w lędźwiowy i lędźwiowego w krzyżowy). Ruchomosć poszczególnych kręgów w stosunku do siebie jest niewielka z uwagi na silny aparat więzadłowy, obecnosć wyrostków oraz połączeń trzonów kręgowych za posrednictwem chrząstkozrostów. Pomimo tego, nieznaczne ruchy 24 kręgów wolnych (prawdziwych) sumując się dają dużą ruchomosć całego kręgosłupa.

Najmniej ruchomą jest częsć piersiowa kręgosłupa ze względu na swą budowę. Największe możliwosci ruchome posiada częsć szyjna dzięki małym wymiarom trzonów i znacznej wysokosci krażków międzykręgowych. Również w częsci lędzwiowej ruchomosć jest dosć znaczna. Ruchy kręgosłupa są możliwe we wszystkich kierunkach. Całkowicie nieruchoma jest kosć krzyżowa i guziczna.

Kręgosłup to nie tylko narząd podporowy ciała oraz narząd ruchu ale służy również jako osłona rdzenia kręgowego. Ukryty w obszernym kanale kręgowym rdzeń jest dostatecznie chroniony przed wszelkiego rodzaju urazami, ponadto duża sprężystosć kręgosłupa zabezpiecza, nie tylko rdzeń ale także i mózgowie przed szkodliwymi wstrząsami. Głównymi czynnikami amortyzującymi wstrząsy są krzywizny kręgosłupa oraz znaczna sprężystosć krążków międzykręgowych.

Układ nerwowy składa się z ośrodkowego (centralnego) i obwodowego układu nerwowego (rys. obok). zapewnia on stały kontakt organizmu ze srodowiskiem zewnętrznym oraz integrację narządów wewnętrznych. Kontakt ze swiatem zewnętrznym zapewniają narządy zmysłów, natomiast doznania z narządów wewnętrznych rejestrowane są przez zakończenia czuciowe w poszczególnych narządach.

Układ nerwowy uczestniczy w rejestrowaniu, przekazywaniu i analizie napływających pobudzeń z zakończeń czuciowych oraz bierze udział w realizacji prawidłowych reakcji adaptacyjnych na zmieniające się warunki świata zewnętrznego i środowiska wewnętrznego. Podstawowe reakcje adaptacyjne są wrodzone (np. reakcje odruchowe), inne wykształcają się w trakcie życia osobniczego (np. reakcje psychiczne). Podłożem fizjologicznym reakcji odruchowych jest tzw. łuk odruchowy. Każdy łuk odruchowy składa się z drogi doprowadzającej, która przewodzi pobudzenia od receptora do ośrodka scalającego (mózg, rdzeń kręgowy) oraz drogi odprowadzającej, przenoszącej pobudzenia do narządu wykonawczego (mięśni, gruczołów wydzielania wewnętrznego).

Obwodowy układ nerwowy tworzą korzenie rdzeniowe i nerwy obwodowe. Układ ten zabezpiecza odbiór doznań czuciowych oraz przewodzi pobudzenia z ośrodków nerwowych (rdzeń, mózg) do narzadów wykonawczych (mięsni, gruczołów dokrewnych). Nerwy obwodowe zbudowane są z włókien nerwowych ruchowych, czuciowych i autonomicznych. Włókna ruchowe i autonomiczne przewodzą pobudzenia do narządów wykonawczych (mięni, gruczołów wydzielania wewnętrznego). Włókna czuciowe przewodzą pobudzenia do osrodków nerwowych.

Objawy uszkodzenia korzeni rdzeniowych mogą być diagnozowane przez wykonanie zdjęć kręgosłupa rtg lub przez ocenę czuciowych potencjałów wywołanych z odpowiedniego dermatomu (obszaru skóry lub mięsni unerwionego przez okreslony korzeń rdzeniowy). Uszkodzenie korzeni rdzeniowych najczęsciej jest wywołane przez ucisk wypadającego jądra miażdżystego (tzw. dysku). Pełna ocena usytuowania wypadającego jądra miażdżystego jest możliwa przy pomocy badania tomokomputerowego (tk) lub rezonansu magnetycznego (mri).

Unerwienie segmentarne kręgosłupa

segment obszar oddziaływania objawy chorobowe
c1-c2 dopływ krwi do głowy, przysadka mózgowa, skóra głowy, kości części twarzowej, mózg, ucho wewnętrzne i środkowe, współczulny układ nerwowy bóle głowy, nerwowość, migrena, bezsenność, wysokie ciśnienie krwi, załamanie nerwowe, zanik pamięci, zmęczenie, zawroty głowy
c2-c3 oczy , nerwy wzrokowe, słuchowe, zatoki, wyrostek sutkowy, język, czoło zatoki, alergie, zez, głuchota, dolegliwości oczu, bóle uszu, omdlenia, niektóre rodzaje ślepoty
c3-c4 policzki, małżowiny uszne, kości części twarzowej, zęby, nerw twarzowy nerwobóle, zapalenie nerwu, trądzik, wągry, egzema
c4-c5 nos, wargi, usta, trąbka eustachiusza katar sienny, upośledzenie słuchu
c5-c6 struny głosowe, gardło, krtań zapalenie krtani, chrypka, ból gardła, angina itp.
c6-c7 mięśnie karku, barki, migdałki sztywność karku, bóle ramion, zapalenie migdałków, krztusiec
c7-th1 tarczyca, kaletka maziowa stawu barkowego, łokieć zapalenie torebki stawowej, przeziębienia, choroby tarczycy
th1-th2 przedramiona, nadgarstki, dłonie, palce, przełyk, tchawica bóle przedramion i dłoni. astma, kaszel, trudności w oddychaniu
th2-th3 serce-zastawki, osierdzie, naczynia wieńcowe zaburzenia czynności serca, niektóre dolegliwości piersi
th3-th4 płuca, oskrzela, opłucna, klatka piersiowa, piersi zapalenie oskrzeli, zapalenie opłucnej, zapalenie płuc, grypa
th4-th5 pęcherzyk żółciowy, drogi żółciowe dolegliwości pęcherzyka żółciowego, żółtaczka, półpasiec
th5-th6 wątroba, splot słoneczny, krew dolegliwości wątroby, gorączka, niskie ciśnienie krwi, anemia, zaburzenia układu krążenia
th6-th7 żołądek dolegliwości żołądka, zaburzenia trawienia, zgaga
th7-th8 trzustka, dwunastnica wrzody, nieżyt żołądka, osłabienie systemu odpornościowego
th8-th9 śledziona wrzody, nieżyt żołądka, osłabienie systemu odpornościowego
th9-th10 nadnercza alergie, pokrzywka
th10-th11 nerki dolegliwości nerek, zwapnienie tętnic, chroniczne zmęczenie, zapalenie miedniczek nerkowych
th11-th12 nerki, moczowody schorzenia skórne jak trądzik, wągry, egzema lub czyraki
th12-l1 jelito grube, pachwiny zaparcie, zapalenie jelita grubego, biegunka, rozwolnienie, niektóre rodzaje przepukliny
l1-l2 wyrostek robaczkowy, brzuch, uda skurcze, kłopoty z oddychaniem, nadkwasota, żylaki
l2-l3 narządy płciowe, macica, pęcherz, kolano dolegliwości pęcherza moczowego, miesiączkowania - np. bolesne lub nieregularne miesiączki, poronienia, moczenie nocne, impotencja, dolegliwości klimakterium, dolegliwości kolan
l3-l4 prostata, mięśnie dolnej części pleców, ischias ischias, postrzał, trudne, bolesne oddawanie moczu, bóle pleców
l4-l5 stawy skokowe, stopy, podudzia złe ukrwienie podudzi, spuchnięte kostki, słabe stawy skokowe, podbicie, zimne stopy, słabe nogi, kurcze łydek
l5-s1 pęcherz moczowy, odbyt, narządy płciowe zaburzenia erekcji, zaburzenia wydzielania, częstomocz, 'brak czucia' w narz±dach płciowych
artykuł ze strony gabinet masażu leczniczego i terapii manulanej

 

 

 

tekst alternatywny 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

układ nerwowy